Povodom epidemije pandemijskog gripa A (H1N1) u Republici Srbiji, 22. jula 2010. godine u Institutu za javno zdravlje Srbije "Dr Milan Jovanović Batut" predstavnicima medija prezentovani su rezultati i zaključci završne Analize epidemije gripa A (H1N1) u sezoni 2009/2010. godine.
Prema svim naučnim analizama Svetske zdravstvene organizacije i drugih kompetentnih stručnih i naučnih ustanova i organizacija u svetu, u toku 2009. godine došlo je do pandemije gripa izazvane novim podtipom virusa A (H1N1).
Ministarstvo zdravlja Republike Srbije, Institut za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut“, zajedno sa Posebnom radnom grupom za primenu Plana aktivnosti pre i u toku pandemije gripa i mrežom instituta/zavoda za javno zdravlje neprekidno su pratili epidemiološku situaciju i preduzimali sveobuhvatne mere kontrole i suzbijanja bolesti u skladu sa preporukama Svetske zdravstvene organizacije, važećom zakonskom regulativom i Planom aktivnosti pre i u toku pandemije gripa usvojenim na sednici Vlade Republike Srbije oktobra 2005. godine.
Nakon registrovanja prvog smrtnog ishoda (krajem oktobra 2009.godine), uočenog porasta broja obolelih sa kliničkom slikom gripa i laboratorijski potvrđenih infekcija izazvanih novim (pandemijskim) sojem virusa gripa u Srbiji u periodu od 27.10-10.11.2009. godine, kao i prijavljenog epidemijskog javljanja na teritoriji više okruga/gradova, na predlog Instituta za javno zdravlje Srbije, Naredbom ministra zdravlja proglašena je epidemija zarazne bolesti pandemijski grip A (H1N1) epidemijom od većeg epidemiološkog značaja. Sve dalje aktivnosti na suzbijanju pandemijskog gripa u Srbiji sprovedene su u skladu sa Naredbom i Stručno-metodološkim uputstvima Posebne radne grupe Ministarstva zdravlja za primenu plana aktivnosti pre i u toku pandemije gripa i Instituta za javno zdravlje Srbije.
Na osnovu izveštaja Posebne radne grupe Ministarstva zdravlja za primenu plana aktivnosti pre i u toku pandemije gripa, epidemijski period gripa u Republici Srbiji počeo je ranije nego prethodnih sezona (novembar 2009.) i trajao je 9 nedelja. Na osnovu vanrednog epidemioološkog nadzora procenjuje se da je do sada od pandemijskog gripa u sezoni 2009/2010. godine u Republici Srbiji obolelo između 750.000 i 1.000.000 ljudi.
U periodu od 24. juna 2009. do 31. marta 2010. godine sa kliničkom slikom gripa ukupno je hospitalizovana 6.021 osoba. Od ukupnog broja obolelih osoba kod 137 oboljenje je završeno smrtnim ishodom, od kojih je 84 laboratorijski potvrđeno. Od ukupnog broja umrlih bilo je 10 trudnica od kojih su 5 umrle posle porođaja. Infekcija je virusološki potvrđena kod ukupno 706 slučajeva. U ukupnom broju obolelih sa laboratorijski potvrđenom dijagnozom najviše je osoba do 40 godina starosti (69,3%), dok su među umrlim osobama više od 1/3 bili mlađi od 40 godina.
Teške forme bolesti najčešće su registrovane kod osoba koje prethodno nisu imale evidentirane faktore rizika (64%). Registrovani faktori rizika za nastanak teških formi oboljenja i komplikacije bili su kardiovaskularne bolesti, bolesti pluća, trudnoća i gojaznost. Trudnice i gojazne osobe uočene su kao dve nove grupacije stanovništva sa većim rizikom za pojavu teških formi bolesti i smrtnih ishoda.
Kampanja vanredne imunizacije protiv pandemijskog gripa sprovedena je od 17. decembra 2009. do 31. marta 2010. godine, na 1127 vakcinalnih punktova i vakcinisane su 149.882 osobe. (ne računajući vakcinaciju vojnih osiguranika). Imunizacija je bila praćena medijskom kampanjom „Zavrnimo rukav“ koju je sprovelo Ministarstvo zdravlja. Obuhvat vakcinacijom nije ostvaren prema planu zbog izuzetno jake negativne kampanje u svetu i kod nas, koja je bila stručno neutemeljena.
Uzevši u obzir troškove bolničkog i vanbolničkog lečenja, troškove izgubljenih radnih dana i izgubljenih godina života, bez troškova za preduzimanje preventivnih i protivepidemijskih mera, negativan ekonomski uticaj pandemije gripa, bez obzira na njen blagi tok, u Republici Srbiji je bio između 5,5 i 7 milijardi dinara.
Za finansiranje mera za suzbijanje pandemijskog gripa Vlada Republike Srbije je iz tekuće budžetske rezerve odobrila finansijska sredstva u iznosu od 1,2 milijarde dinara za nabavku antivirusnih lekova, zaštitne opreme, reagenasa za dijagnostiku, respiratora, monitora, vakcina, rad zdravstvenih ustanova.
Aktivnu imunizaciju (vakcinaciju) stanovništva protiv pandemijskog gripa treba nastaviti sa ciljem da obuhvat bude što veći, jer se time postiže kolektivni imunološki bedem kojim se sprečavaju komplikacije i smrtni ishodi, prilikom pojave novih epidemijskih talasa.
Vakcinaciju protiv gripa potrebno je započeti 1. septembra 2010. godine monovalentnom vakcinom A H1N1 2009 i sprovoditi je do 31. oktobra 2010. godine. Vakcina se preoporučuje svakoj osobi starijoj od 6 meseci, a posebno trudnicama i gojaznim osobama.
Vakcinaciju protiv gripa sprovoditi i trovalentnom (sezonskom) vakcinom nakon njene distribucije do vakcinalnih punktova.
Stariji od 60 godina i osobe sa stanjem oslabljene otpornosti treba da prime i monovalentnu i trovalentnu vakcinu u razmaku ne kraćem od tri nedelje.
Pojava novog gripa AH1N1 na teritoriji Republike Srbije ukazuje da se radi o gripu koji je pokazao epidemiološke, kliničke i virusološke karakteristike pandemijskog gripa, sa ispoljenom smrtnošću koja nije ranije registrovana u Srbiji.
Analiza epidemije pandemijskog gripa A (H1N1) u Republici Srbiji u sezoni 2009/2010
Epidemija pandemijskog gripa A (H1N1) na Zlatiborskom okrugu
